Gdzie można latać dronem?

// 7 września 2016 // Artykuły

Regetów, Beskid Niski

Regetów, Beskid Niski

Może wydać się to zaskakujące, ale Polska należy do tych krajów, w których warunki do rozwoju rynku dronów są najlepsze. Wszystko za sprawą szczegółowych rozwiązań prawnych, regulujących niemal wszystkie aspekty wykorzystania dronów. Tendencja do trwania w światowej czołówce legislacji w tej dziedzinie utrzymuje się w najlepsze, co świetnie rokuje "droniarzom".

Z dniem 7 września 2016 roku, weszło w życie rozporządzenie, które w istotny sposób porządkuje zasady wykonywania lotów dronami. A licencjonowanym operatorom zwyczajnie ułatwia życie. Poniżej spróbuję w dostępny sposób przybliżyć obowiązujące zasady i odpowiedzieć na zadane w tytule pytanie.

Przestrzeń powietrzna

Na początek trochę niezbędnej teorii. Przestrzeń powietrzna nad Polską podzielona jest na strefę kontrolowaną, przestrzeń niekontrolowaną,w tym na stałe i elastyczne struktury przestrzeni powietrznej.
W dużym uproszczeniu strefa kontrolowana (klasy C) to przestrzeń, w której latają sobie duże stalowe potwory. Sterujący nimi piloci umilają sobie (z konieczności!) czas prowadząc rozmowy z kontrolerami ruchu na ziemi.  Aby posłuchać tych rozmów możesz skorzystać z tej strony*. Samoloty latają wysoko, więc strefa kontrolowana rozciąga się mniej więcej od wysokości 2950 metrów nad poziomem morza ku górze. Ponieważ jednak czasem wypada wylądować, w okolicy lotnisk włączono do klasy C przestrzeń, która kształtem przypomina nieco odwróconą piramidę schodkową.

Najważniejszy z punktu widzenia operatora drona fragment tej przestrzeni, sięgający poziomu gruntu, określany jest jako CTR czyli strefa kontrolowana lotniska. W całej strefie kontrolowanej mile widziani są jedynie ci, którzy obiecali wieży dać się prowadzić w powietrzu za rączkę. A do tego niezbędna jest łączność dwukierunkowa. Przy okazji: CTR to jedna ze stałych struktur przestrzeni powietrznej.

Przestrzeń niekontrolowana

Przestrzeń niekontrolowana to raj dla pilotów-amatorów, szybowników, lotniarzy, spadochroniarzy i całej reszty lotniczego planktonu. Odbywający się w niej ruch jest zbyt duży, by zagwarantować wszystkim możliwość stałego kontaktu z wieżą. Dlatego trzeba samemu uważać na zachowanie odstępu od innych statków powietrznych, a radio służy pomocą. Choć przestrzeń niekontrolowana sięga poziomu gruntu, korzystającym z niej zasadniczo nie wolno schodzić poniżej 150 metrów nad poziomem terenu. Dodatkowo przestrzeń niekontrolowana w wielu obszarach znika, zastąpiona przez stałe i elastyczne struktury przestrzeni powietrznej.

Należy pamiętać, że skoro mówimy o przestrzeni, to jest ona ograniczona nie tylko punktami wyznaczonymi przez współrzędne geograficzne, ale też może mieć swoją "podłogę" i "sufit". Jeżeli "podłoga" takiej struktury znajduje się na poziomie np. 1000 metrów nad terenem, to zasadniczo jej obecność nie przeszkadza w wykonaniu lotu dronem. Jeżeli jednak "podłoga" wyznaczona jest na poziomie terenu, to należy wziąć pod uwagę istnienie ograniczeń. Dotyczy to na przykład rejonów ćwiczeń (EA), wyznaczanych nie tylko dla przeprowadzania ćwiczeń. Także po to, by wyłączyć obszar z działalności lotniczej na określony czas w związku z wydarzeniami mającymi miejsce na ziemi (wydarzenia polityczne, społeczne, kulturalne).

przestrzeń powietrzna - schemat

Przestrzeń powietrzna - schemat

Przestrzeń dostępna dla UAVO

Operatorzy, posiadający świadectwo kwalifikacji mogą wykonywać loty:

  • W przestrzeni niekontrolowanej, w tym nad obszarami zabudowy miejskiej, bez konieczności uzyskiwania zezwoleń (pamiętać jednak należy, że w każdej fazie lotu muszą zachować bezpieczną odległość poziomą od osób, mienia, pojazdów, obiektów budowlanych lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej) - do wysokości 150 metrów nad poziomem terenu.
  • W strefach CTR (strefa kontrolowana lotnisk cywilnych) oraz ATZ (strefa ruchu lotniskowego - małe lotniska, zazwyczaj należące do aeroklubów) do wysokości 100 metrów nad poziomem terenu, w odległości większej niż 6 kilometrów od granicy lotniska (masa startowa BSP do 25 kg) bez konieczności uzyskiwania stosownych zezwoleń. To istotne ułatwienie, strefy kontrolowane lotnisk obejmują znaczną przestrzeń, np. CTR EPKK, czyli strefa kontrolowana lotniska Kraków Balice zajmuje następujący obszar:
ctr epkk

źródło: Mapy Google (www.google.pl/maps)

  • W strefie ATZ na innych niż powyżej opisane warunkach - za zgodą zarządzającego strefą
  • W strefach D (niebezpieczna - np. teren poligonu), MCTR i MATZ (strefa kontrolowana i ruchu lotniskowego lotniska wojskowego), R (strefa ograniczonego ruchu - np. parki narodowe), P (zakazana - przestrzeń nad obiektami, w których są gromadzone substancje i mieszaniny o właściwościach wybuchowych), a także nad terenami zamkniętymi, obiektami jądrowymi, obszarami, obiektami i urządzeniami o znaczeniu strategicznym (m.in. fabryki, elektrownie, wodociągi, ujęcia wody, zapory, porty morskie, rurociągi i linie przesyłowe, urządzenia telekomunikacyjne, muzea, archiwa państwowe) loty mogą odbywać się wyłącznie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego daną strefą lub obiektem.
  • W strefie ADIZ (strefa identyfikacji obrony powietrznej - pas 15 km przy granicy państwowej) po poinformowaniu o lokalizacji i czasie lotów właściwych organów.

Istnieją wyjątki od powyższych zapisów, ale dotyczą dronów, których masa startowa wynosi do 0,6 kg, co przekreśla ich profesjonalne wykorzystanie w celach filmowania i wykonywania zdjęć. Z zapisów rozporządzenia wyłączone są też zabawki.

Nowe przepisy nakładają ponadto na operatorów obowiązek oznaczenia statków powietrznych, zakładania kamizelek ostrzegawczych w trakcie wykonywania operacji lotniczej, wyposażenia drona w światła ostrzegawcze w przypadku lotów przed wschodem i po zachodzie słońca, wyposażenia drona w system Failsafe (instalowany w większości produkowanych seryjnie maszyn), oraz posiadania instrukcji operacyjnej.

Bez licencji ciężko

Znacznie ograniczone zostały możliwości sterowania dronami w celach rekreacyjnych przez osoby nieposiadające licencji - w praktyce uniemożliwiono loty w miastach, w pobliżu zabudowań, infrastruktury technicznej oraz  zgromadzeń osób.

Gdzie szukać pomocy?

Przepisy lotnicze nie należą do szczególnie przystępnych, dlatego zawsze warto upewnić się, czy dana przestrzeń jest dostępna. Pomocne mogą być mapy Planu Użycia Przestrzeni Powietrznej (AUP), oraz aplikacje tworzone z myślą o operatorach dronów. Spośród tych ostatnich polecam szczególnie przeznaczoną na telefony apkę DroneRadar. Istnienie tej aplikacji zostało dostrzeżone w Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, która podjęła współpracę z autorami celem testowania wykorzystania możliwości aplikacji do poprawy komunikacji służb lotniczych z operatorami dronów i zwiększenia bezpieczeństwa w przestrzeni powietrznej.

  • - Wpisz w polu wyszukiwania EPWA- posłuchasz Warszawy. Jeśli wpiszesz EPKK - podsłuchasz o czym rozmawiają w Krakowie. Więcej kodów ICAO polskich lotnisk - w wikipedii.

Comments are closed.